Naam
De herkomst van de naam Elspeet is niet eenduidig bekend. El wordt wel in verband gebracht met oud (in tegenstelling gedacht tot het nieuwere Nunspeet) en speet (of: spa(de)) verwijst naar ontginning, omgespitte grond. Een andere uitleg ziet in het eerste deel van de naam de els terugkomen.
Toerisme
Het toeristische dorp ligt zo'n tien kilometer ten zuiden van Nunspeet en zo'n vier kilometer ten noorden van het dorp Uddel, op de noordelijke Veluwe. Het dorp ligt in een landbouwenclave, omringd door bos en heidevelden.

Kerkelijk dorp
Het dorp staat bekend als zeer kerkelijk. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006 kreeg de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) 63,2% van de stemmen. (Ter vergelijking: in de eveneens als erg christelijk bekendstaande dorpen Staphorst en Urk was dat 31,4% resp. 30,4%). Ruim 90% van de stemmen is op een christelijke partij uitgebracht.
Elspeet telt een Hervormde gemeente binnen de Protestantse Kerk in Nederland, een Hersteld Hervormde gemeente, een Gereformeerde Gemeente, een Oud Gereformeerde Gemeente en een Gereformeerde Gemeente in Nederland.